Dasturlashda Type(tip) tushunchasi
Dasturlar
amallardan(operatsiyalar) tarkib topgan. Bu amallar xoh mantiqiy xoh algebraik
amallar bo`lsin barchasi matematik amallardir. Demak bu yerda qiymatlar orasida
amallar bajariladi. Qiymatlar esa ma`lum bir (type)tipga tegishli bo`lishi lozim. Bu tiplarni dasturlash tillari
orqali kiritganda kompyuterga anglatish uchun uni qaysi tipga tegishli
ekanligini ko`rsatib e`lon qilish muhim. Shu tiplarning biriga tegishli bo`lgan
qiymatni ma`lum bir nom bilan atab e`lon qilinishi o`zgaruvchilar deyiladi. Bundan kelib chiqadiki eng sodda dastur
yozish juda ham oson, biror tipga tegishli bo`lgan o`zgaruvchilarni e`lon qilib
ular o`rtasida amallar bajarib natijani chiqarib qo`ysak bir dasturni tuzgan
hisoblanaveramiz. Tiplar 2 turga bo`linadi. Reference Type, Value Type.
Reference Type
- dinamik xotiradan foydalanib e`lon qilinadigan qiymatlar tipi.
Value Type
- statik xotiradan foydalanib e`lon qilinadigan qiymatlar tipi.
Tizimli dasturlash tillar.
Muayyan
bir kichik masalani yechish uchun mo`ljallangan dasturlarni yechishda foydalaniladigan dasturlash tillari tizimli dasturlash tillaridir. Chunki
kichik bir masala uchun OOP ga zarurat yo`q. Asosan qo`shish, ayirish, ko`paytirish va
bo`lish amallaridan foydalaniladi. Bu amallar value tiplar orasida bajariladi.
(matematiklar barcha amallar qo`shish amalidan kelib chiqqan deb hisoblashadi :
3-2=3+(-2); 3*3=3+3+3; 4/2=(2+2)/2,...).
Bu
turdagi dasturlarda oddiy(value) tiplardan foydalaniladi. (faqat asosiylarini
keltirib o`tamiz):
Integer-
butun sonlar tipi (masalan:...-23,-3,-2, 0, 3, 6, 8,...)
String
- qatorlar, so`zlar, matnlarni o`z ichiga oladi (masalan:
"2312","fgtds","fg4fd"...)
Char
- 1 ta belgiga teng (masalan: 'd','4','^',...)
Double
- haqiqiy sonlardan iborat
va
Massivlar
Massivlar haqida
Massivlar
bu bir tipgagi qiymat yoki obyektlarning
kollektsiyasi ya`ni ketma-ket joylashgan ro`yxati. Ular ixtiyoriy tip
bo`lishi mumkin, ammo hammasi bir tipga tegishli bo`ladi xolos.
masalan:
Integer[]
a={1,2,3,4,5,6,7,8,9,34}; bu butun sonlarning massivi
Double[]
a={1,2,3,4,565.5,343.6,4.54,45.65}; bu haqiqiy sonlarning massivi
String[]
a={"34","sdfsa","344df3"}; qatorlar massivi.
Massivlar
ham value tiplar oilasiga kiradi.
Massivlar
avvaliga tushunarsiz tuyuladi, buning sababi har bir elementini maxsus tip
bo`lsa kerak deb hisoblashda. Butun sonlarning massivi - har bir elementi butun
son, qatorlar(string) massivi esa har bir elementi qator. Xuddi shunga ko`ra
qaysi bir class ning massivi ham har bir
elementi shu class obyektlaridan tashkil topgan bir massiv deb qabul qilinadi.
Undan
tashqari pozitsiya 0 dan boshlanadi. 1- element 0-pozitsiya deb qabul qilingan.
0-positsiya
yo`qligi sababli massivda "-1" -indexli element bo`lmaydi, ya`ni
"-1" -index mavjud emas.
a[0]=1; (birinchi elementni qiymati
o`zgartirildi)
b[3]="dsfsdf";(to`rtinchi elementni
qiymati o`zgartirildi)
....
c[0]=new
Tom(); c[0].Name="Tom";
